Apiterapia :

Pojęcie apiterapii:

Apiterapia to metoda polegająca na wykorzystaniu produktów pszczelich w lecznictwie. Zastosowanie tu mają produkty zebrane, przetworzone lub wydzielone przez pszczołę.

Pyłek kwiatowy zebrany przez pszczołę, który dzięki wysokiej zawartości protein, węglowodanów, witamin, minerałów i substancji śladowych odgrywa ważną rolę w rozwoju młodego pokolenia pszczół.
Pierzga to pyłek kwiatowy zebrany przez pszczołę zmieszany z miodem i wydzieliną gruczołów ślinowych pszczół, złożony w komórkach plastra pszczelego, poddany fermentacji mlekowej w warunkach beztlenowych w środowisku gniazda pszczelego.
Miód powstaje z zebranego nektaru lub spadzi, w których pod wpływem pszczelich enzymów sacharoza (cukier złożony) ulega przekształceniu w cukry proste: glukozę i fruktozę. Swoje właściwości antyseptyczne miód pszczeli zawdzięcza lekko kwasowemu odczynowi oraz higroskopijności (zdolności do wchłaniania wody), która powoduje "odwadnianie" bakterii i drobnoustrojów.
Propolis powstaje w zatłoczonym, ciepłym ulu, gdzie występuje duże ryzyko rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych i infekcji. Pszczoły radzą sobie z tym problemem gromadząc kleiste żywice z pąków i kory drzew. Wytwarzają z nich substancję zwaną propolisem (lub kitem pszczelim), której używają między innymi do pokrywania ścian ula, dezynfekcji komórek plastra i uszczelniania gniazda. Propolis ma silne właściwości antyseptyczne, antybiotyczne i grzybobójcze.
Jad - jak wiele innych owadów latających, pszczoły uzbrojone zostały przez naturę w żądło. Umożliwia ono wprowadzenie do ciała napastnika jadu pszczelego wytwarzanego przez gruczoły jadowe. Żądło jest narządem służącym do obrony i pszczoła używa go wyłącznie w obliczu zagrożenia dla niej samej, dla ula i jego mieszkańców lub zgromadzonych w ulu dóbr. Jad pszczeli od dawna stosuje się jako środek leczniczy i uśmierzający ból.
Wosk jest kolejnym produktem pszczelim, który znajduje zastosowanie w medycynie, farmacji i kosmetyce. Pszczoły używają go do budowy plastrów wykorzystywanych do wychowu młodego pokolenia oraz do magazynowania pyłku i miodu.
Mleczko pszczele - królowa pszczół, która w swoim najlepszym okresie składa nawet 3000 jaj dziennie, ma specjalne wymagania żywieniowe. Jej pożywienie stanowi najbardziej wartościowy z pokarmów występujących w przyrodzie: mleczko pszczele. Posiada ono nie tylko wysokie wartości odżywcze, ale ma również silne działanie antyseptyczne.

Historia apiterapii:

Termin apiterapia ma stosunkowo krótką historię, wiara w dobroczynne działanie substancji pochodzących z ula towarzyszy ludziom od tysięcy lat.
Pszczoły należą do najstarszych owadów "społecznych" występujących na naszej planecie. Od 120 milionów lat z powodzeniem stawiają czoła zmieniającemu się środowisku naturalnemu. Zawdzięczają to niezwykłej zdolności adaptacji do zmiennych warunków, umiejętności zapewnienia pszczelej rodzinie niezbędnej ilości pokarmu oraz skuteczności w zapobieganiu chorobom. I właśnie te ich zdolności sprawiły, że od wieków dobroczynne działanie produktów pszczelich wykorzystywane było przez ludzi w celach leczniczych, w profilaktyce i dla zwykłej przyjemności.

Podobnie jak wszystkie żyjące gatunki, pszczoły do przetrwania potrzebują energii, protein, witamin i minerałów. Ich źródłem są rozliczne rośliny występujące na naszej planecie. Zapewniając sobie zapasy żywności i warunki rozwoju dla kolejnych pokoleń, pszczoły produkują miód, pyłek pszczeli, mleczko pszczele, propolis i wosk.
Człowiek znał produkty pszczele i korzystał z ich dobrodziejstwa od zarania swoich dziejów. Najstarsze malowidło skalne w Cuevas de la Avena w Walencji namalowane ok. 20 tysięcy lat temu przedstawia otwór w skale, wokół którego latają pszczoły i dwóch mężczyzn wspinających się tam po linie, najprawdopodobniej w celu zebrania miodu z tego prymitywnego ula.

Produkty pszczele znano w starożytnym Rzymie i Grecji. Sam Wergiliusz w swej twórczości zamieszczał praktyczne rady dotyczące tych właśnie produktów. Ojciec medycyny - Hipokrates leczył miodem rany i choroby wątroby. Również Grecy i Rzymianie stosowali produkty pszczele w celach leczniczych i kosmetycznych. To właśnie oni po raz pierwszy w historii opracowali substancje farmaceutyczne zawierające jad pszczeli, który używany był w połączeniu z miodem jako środek na porost włosów.

Starożytni Asyryjczycy i Egipcjanie znali przeciwbakteryjne właściwości miodu, wosku, bo grzebali w nich swoich zmarłych, a propolisem balsamowali zwłoki.
Już w starożytnym Egipcie znana była niezwykła, lecznicza moc miodu, pyłku pszczelego i propolisu. Ówczesne kobiety używały ich jako surowców do sporządzania kremów poprawiających cerę oraz szminek, którymi upiększały powieki i usta. W starożytnych egipskich grobowcach archeolodzy wielokrotnie odkrywali naczynia z miodem, który pomimo upływu tysięcy lat nadal nadawał się do spożycia. Propolisu używano natomiast w procesie mumifikacji zwłok Egipska królowa Kleopatra dla pielęgnacji urody kąpała się w oślim mleku i miodzie.

W czasach współczesnych apiterapia była powszechnie stosowana jako uznana metoda lecznicza do lat 40-tych ubiegłego stulecia, kiedy to na farmaceutyczną scenę wkroczyły antybiotyki. I choć nawoływanie do rezygnacji z farmakoterapii opartej na środkach pozyskiwanych chemicznie byłoby błędem, nie można jednak zaprzeczyć, że jest ona często nadużywana, powodując niejednokrotnie gorsze skutki uboczne niż symptomy choroby, którą miała wyleczyć.

Właściwości i zastosowanie pyłku kwiatowego:

Środek odżywczy, wzmacniający, poprawiający samopoczucie, energetyzujący.
Reguluje pracę jelit, działa przeciwzapalnie.
Pobudza łaknienie u dzieci.
Poprawia przemianę materii, przemianę tłuszczową.
Zwiększa odporność organizmu.
Chroni przed skutkami niedotlenienia.
Obniża poziom cholesterolu.
Działa pozytywnie w stanach zapalnych gruczołu krokowego.
Poprawia przyswajanie żelaza.
Chroni wątrobę przed szkodliwym wpływem toksyn.

Właściwości i zastosowanie pierzgi:

Działa antybiotycznie.
Środek odżywczy wzmacniający, szczególnie po ciężkich chorobach, przy dużym wysiłku fizycznym i psychicznym.
Stosowana przy niewydolności układu pokarmowego, owrzodzeniach i chorobach jelit.
Stosowana przy niedostatecznym łaknieniu.
Stosowana dla poprawy odporności.

Właściwości i zastosowanie miodu:

Środek odżywczy, wzmacniający.
Działa przeciwbakteryjnie, gojąco.
Działa odtruwająco i neutralizująco na niektóre toksyny.
Pobudza odporność.
Wpływa korzystnie na metabolizm komórkowy i układowy.
Stosowany w leczeniu schorzeń przewodu pokarmowego: żołądka, jelit, wątroby.
W schorzeniach układu krążenia np.miażdżyca, nerwica.
W schorzeniach układu oddechowego np. grypa, przeziębienie.
W schorzeniach układu moczowego.
Stosowany zewnętrznie na rany i oparzenia.

Właściwości i zastosowanie propolisu, czyli pszczelego kitu:

Działa jak naturalny antybiotyk, czyli przeciwgrzybiczno, przeciwbakteryjnie, przeciwwirusowo.
Działa przeciwzapalnie, regeneracyjnie.
Podnosi odporność.
Zwalcza drożdżyce, grzybice, pleśniawki.
Stosowany przy anginie, zapaleniu oskrzeli i płuc, astmie, przeziębieniu, kaszlu.
Stosowany przy zapaleniu jamy ustnej i gardła.
Stosowany przy paradentozie, stanach zapalnych tkanki około zębowej, ropniu i bólu zęba.
Przy ropnym zapaleniu kości.
W ginekologii: zapalenie pochwy, szyjki macicy, otarcia, nadżerki, grzybice, upławy.
Przy stanach zapalnych odbytu, hemoroidach.
Przy ropnym zapaleniu skóry, czyrakach, egzemach, owrzodzeniach podudzi, odleżynach, oparzeniach.
Przy przetokach pooperacyjnych.
Przy potliwości i grzybicy stóp, grzybicy paznokci.
Przy schorzeniach układu krążenia.
Przy chorobie wrzodowej i stanach zapalnych żołądka, jelit i dwunastnicy.
W chorobach reumatycznych.
W stanach zapalnych organizmu np. zapalenie dróg moczowych.
Dla poprawy odporności.

Właściwości i zastosowanie jadu pszczelego:

Choroby reumatyczne.
Neuralgie.
Choroby skóry, oczu.

Leczenie polega na żądleniu przez pszczoły w odpowiednich cyklach, a także podawanie jadu w zastrzykach. Leczenie daje świetne wyniki szczególnie w chorobach reumatycznych, ale trzeba je prowadzić pod kontrolą lekarza. Jad pszczeli jest produktem często uczulającym.

Właściwości i zastosowanie wosku pszczelego:

Schorzenia skóry.
Zakażone rany.
Stany zapalne górnych dróg oddechowych.
Wzmacnianie dziąseł i zębów.

Właściwości i zastosowanie mleczka pszczelego:

Pobudza metabolizm układowy i komórkowy.
Działa lipostabilnie i poprawia krążenie.
Zmniejsza zawartość glukozy we krwi.
Poprawia logiczne myślenie i ogólną sprawność psychofizyczną.
Dodaje energii, walczy ze zmęczeniem.
Poprawia wzrok.
Walczy ze stanami depresyjnymi.
Stosowane przy niedorozwoju umysłowym i fizycznym u dzieci.
Przy zaburzeniach czynności gruczołów dokrewnych.
W niewydolności wątroby.

Uwagi !!!

Zdarzają się osoby, które wykazują uczulenie na niektóre produkty pszczele, szczególnie propolis. Należy o tym pamiętać wykorzystując tę metodę leczenia.
Pamiętać należy, że wymienione właściwości miodu giną, jeśli będziemy go mocno podgrzewać, gotować czy rozpuszczać w gorącej wodzie. Unieczynniamy wtedy enzymy zawarte w miodzie, dzięki którym wykazuje tak fantastyczne właściwości. Najlepszym sposobem jest rozpuszczenie miodu w letniej wodzie i stosowanie go do picia, pędzlowania, smarowania, płukania. Szczególnie wartościowe, korzystne dla zdrowia i lecznicze jest wypijanie rano na czczo pół szklanki letniej wody z jedną łyżką miodu. Ale uwaga! Napój musimy przygotować wieczorem, aby zawarte w miodzie biokatalizatory uaktywniły się. Wskazane jest dodanie jednej łyżeczki pyłku kwiatowego.

Gatunki miodów:

Miód akacjowy – powstaje z nektaru kwiatów robinii akacjowej (Robinia pseudoacacia). Kwitnie ona w końcu maja i w czerwcu przez około 10 –12 dni. Miód jest przezroczysty, prawie jak woda. Po skrystalizowaniu jest śnieżnobiały lub jasnosłomkowy. Miód akacjowy wykorzystywany jest przy leczeniu nadkwasoty żołądka, oraz zaburzeń przewodu pokarmowego.

Miód gryczany – pszczoły wytwarzają z nektaru kwiatów gryki zwyczajnej (Fagopyrum sagittatun), ma barwę mocnej herbaty i charakterystyczny zapach. Krystalizuje grubo, na niezbyt jednolitą, podsiąkającą masę. Miód gryczany podnosi walory smakowe wypieków cukierniczych (piernik) jak również miodów pitnych. Zaleca się go przy leczeniu schorzeń układu krążenia. Przyśpiesza gojenie złamanych kości, działa antymiażdżycowo.

Miód koniczynowy – powstaje z nektaru kwiatów białej koniczyny (Trifolium repens). Miód jest jasnożółty, łagodny w smaku z wyraźnym kwaskowatym posmakiem, aromatyczny. Krystalizuje drobnoziarnisto, zawiera mniejszy procent wody aniżeli inne gatunki miodów. Miód koniczynowy działa wykrztuśnie, uspakajająco, moczopędnie oraz przeciwzapalnie. Stosuje się go w zapaleniu oskrzeli, biegunkach, wyczerpaniu nerwowym.

Miód lipowy – jest bardzo aromatycznym i smacznym miodem, woń przypomina zapach kwiatów lipy. Jest słodki o dość pikantnym lekko gorzkawym smaku. Wytwarzany przez pszczoły z nektaru lip (Tilia). Płynny ma kolor zielonkawożółty, po skrystalizowaniu ma postać drobnoziarnistą o barwie złocistożółtej. Miód lipowy polecany jest przy przeziębieniach, działa wykrztuśnie, uspokajająco, obniża również ciśnienie krwi.

Miód malinowy – pochodzi z kwiatów maliny (Rubus idaeus) charakteryzuje się kolorem złocistym, po skrystalizowaniu jaśnieje, prawie śnieżnobiały. Malina kwitnie około 3 tygodni, a rozpoczyna kwitnienie z końcem maja. Działa rozgrzewająco, napotnie, przeciwgorączkowo. Zawarte w nim kwasy tłuszczowe sprawiają, że polecany jest jako lek przeciwmiażdżycowy. Stosowany jest również w schorzeniach górnych dróg oddechowych, przeziębieniach i w nieżycie żołądka. Polecany też przy schorzeniach mięśnia sercowego.

Miód mniszkowy – powstaje z nektaru kwiatów mniszka pospolitego (Taraxacum officinale). Masowo kwitnie w maju, ale nektaruje dobrze tylko w czasie niemal upalnych dni. Barwa miodu jasnożółta, smak słodkomdły i zapach kwiatów mniszka pospolitego. Szybko krystalizuje. Stosowany jest w chorobach wątroby i dróg żółciowych, chorobach reumatycznych, niedokrwistości, schorzeniach żołądka oraz w stanach wyczerpania psychofizycznego. Doskonale przyśpiesza gojenie wszelkich ran. Polecany w schorzeniach serca, wątroby i ogólnym osłabieniu.

Miód rzepakowy – produkują pszczoły z nektaru kwiatów rzepaku (Brassica napus ). Roślina zakwita w maju i kwitnie około 40 dni. W stanie płynnym (patoka) bezbarwny lub o lekko słomkowym zabarwieniu, a po krystalizacji białokremowy, drobnoziarnisty. Krystalizuje bardzo szybko, bo nawet w kilka dni po miodobraniu, to sprawia największa zawartość naturalnej glukozy. Miód rzepakowy polecany jest osobom cierpiącym na choroby sercowe. Konsystencja smalcowata i choć zapach i wygląd po skrystalizowaniu mało apetyczny, to jednak miód ten najlepszy jest w chorobach serca.

Miód wielokwiatowy – powstaje z nektaru kwiatów wielu roślin. Można by rzec "bukiet kwiatów" danego terenu. Polecany jest szczególnie dla alergików, uczulonych na pyłki kwiatowe, cierpiących na katar sienny. Niewielka zawartość pyłków kwiatowych w tych miodach sprawia, że nie uczula on, a działa jak szczepionka. Zaleca się, aby go używać przed wystąpieniem dolegliwości i brać ten miód z okolicy, w której się mieszka. Miód ten może mieć kolor od jasnokremowego do herbacianego. Na jego walory odżywcze ma wpływ skład roślin, z których pszczoły zebrały nektar.

Kiedy się idzie po miód z balonikiem, to trzeba się starać, żeby pszczoły nie wiedziały, po co się idzie […]
(cyt. za A. A. Milne, Kubuś Puchatek)

http://www.zdrowie.bitis.pl